ร้อยเรื่องระยอง : โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล พระราชปณิธานแห่งการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลไทย

เมื่อกล่าวถึงการอนุรักษ์เต่าทะเลของประเทศไทย ชื่อของ “โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล” ณ เกาะมันใน จังหวัดระยอง นับเป็นหนึ่งในโครงการสำคัญที่สะท้อนถึงพระมหากรุณาธิคุณและพระราชปณิธานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ด้วยทรงตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรทางทะเล โดยเฉพาะเต่าทะเลซึ่งเป็นสัตว์ทะเลหายากและมีจำนวนลดลงอย่างน่าเป็นห่วง พระองค์จึงทรงมีพระราชดำริให้จัดตั้งโครงการอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลขึ้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2522 พร้อมทรงพระราชทานเกาะมันใน จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นทรัพย์สินส่วนพระองค์ที่รัฐบาลในขณะนั้นถวาย ให้ใช้เป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์และเพาะขยายพันธุ์เต่าทะเล พระราชทานชื่อว่า “โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล”

นอกจากนี้ ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ผู้แทนกรมประมงเข้าเฝ้ารับพระราชทานพ่อพันธุ์แม่พันธุ์เต่าทะเล เพื่อใช้ในการศึกษาวิจัยและขยายพันธุ์ อันเป็นจุดเริ่มต้นของการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์เต่าทะเลอย่างเป็นระบบในพื้นที่เกาะมันใน

โครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิจัยชีววิทยาของเต่าทะเล อนุรักษ์และเพิ่มจำนวนประชากรเต่าทะเล โดยการเพาะฟัก อนุบาล และปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ ในระยะแรกมีการนำไข่เต่าทะเลจากเกาะคราม อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มาทำการเพาะฟักและอนุบาล เมื่อลูกเต่ามีอายุและความแข็งแรงเหมาะสม จึงปล่อยกลับคืนสู่ทะเล พร้อมติดเครื่องหมายเพื่อศึกษาการดำรงชีวิตและการเคลื่อนย้ายในธรรมชาติต่อไป

พื้นที่โครงการบนเกาะมันในมีขนาดประมาณ 137 ไร่ ล้อมรอบด้วยระบบนิเวศชายฝั่งที่อุดมสมบูรณ์ ทั้งหาดทราย โขดหิน และแหล่งอาศัยของสัตว์ทะเลหลากหลายชนิด จึงเหมาะสมต่อการศึกษาวิจัยและอนุรักษ์เต่าทะเล โดยเฉพาะเต่ากระและเต่าตนุ ซึ่งพบได้ในน่านน้ำไทย

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลได้ดำเนินภารกิจด้านการศึกษา วิจัย เพาะฟัก อนุบาล และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังขยายผลไปสู่การศึกษาทรัพยากรทางทะเลอื่น ๆ เช่น แนวปะการัง หญ้าทะเล หอยมือเสือ และสัตว์ทะเลหายาก เพื่อสร้างองค์ความรู้และส่งเสริมการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเลอย่างยั่งยืน

ปัจจุบัน โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล จังหวัดระยอง ยังคงเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลของประเทศ และเป็นอีกหนึ่งบทพิสูจน์แห่งพระมหากรุณาธิคุณและพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมุ่งมั่นธำรงรักษาความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติไทย เพื่อประโยชน์ของคนรุ่นปัจจุบันและอนาคตสืบไป